Exclusief kijkje achter de schermen bij NSJ voor scholieren

Blog door: Sanne van Geffen, projectmedewerker festivalteam (portefeuille Dieper in de Stad)

Generatie inspiratie. Zo noem ik het. Het leren en inspireren van elkaar tussen verschillende generaties. De festivalorganisatoren van nu en de organisatoren van de toekomst. In dit specifieke geval gaat het om de organisatoren van North Sea Jazz en de scholieren van de Wentink Event Academy van Zadkine. De scholieren boften met een exclusief kijkje achter de schermen bij North Sea Jazz in Ahoy!


North Sea Jazz, een van de grootste en bekendste festivals van de stad, had dit jaar heel wat te vieren. Zo is het festival 40 jaar geleden ontstaan en was het, het tiende jaar dat het in Rotterdam plaats vond. Een rijke geschiedenis dus en een berg met ervaring. Een berg waar de komende generatie festivalorganisatoren veel van heeft geleerd en wat fijn dat North Sea Jazz dat met ze wilde delen.

De dinsdag voorafgaand aan het festival zijn een 20 tal scholieren op bezoek geweest bij Jan Willem Luyken (festivaldirecteur), Junior van der Stel (de marketing en communicatiespecialist), Scal Langelaan (hoofd productie) en Ruud van Buren (draagt zorg voor de health en safety tijdens en in aanloop naar het evenement). Alle vier de mannen hebben de scholieren uitgebreid vertelt over het festival en wat er allemaal bij komt kijken. Want wist je dat:

…er in de concertzalen lappen schapenwol hangen om de akoestiek te verbeteren?
…dat er rode stop knoppen zijn waarmee in het geval van calamiteiten in 1 keer alles stop  gezet kan worden?
…dat het maximum aantal decibel wat ten gehore gebracht mag worden 103 db is?

Nee inderdaad, dat wist ik tot nu toe ook niet.


Met een door informatie gevuld hoofd was het na de vier presentaties ondertussen tijd geworden om ook de maag te vullen. We mochten aanschuiven bij de mannen en vrouwen die in Ahoy bezig waren om alle podia’s, barren en kleedkamers op te bouwen voor het evenement. Bruine boterhammen met ham, kaas en chocopasta voor de zoetekauw was wat de pot schafte. Een appel en een sinaasappel voor de nodige vitamines en daarna gingen we door naar het tweede gedeelte van het bezoek: een rondleiding!


Jan Willem heeft ons een exclusief kijkje gegeven in de Maas, Nile, Mississippi (zo heten de zalen tijdens North Sea Jazz) en de kleedkamers. Dat is een bijzondere ervaring kan ik je vertellen. Weten dat je op het podium staat waar later dat weekend John Legend, Lionel Richie en Mary J. Blige ook zullen staan! Om maar een paar namen te noemen.

Een paar dagen later stond ik niet meer op het podium, maar ervoor. Terwijl ik aan het genieten was van een optreden van Paolo Nutini gleden mijn gedachten weer even terug naar het bezoek met de scholieren. Toen ik daaraan terug dacht, bedacht ik me hoe bijzonder het zou zijn dat over een aantal jaar een van die 20 scholieren hier wellicht ook een rondleiding zou geven aan de nieuwe generatie, kortom generatie inspiratie! Om zo met elkaar de festivals, zoals North Sea Jazz, een lang leven te kunnen geven met de allerbeste organistoren.


Van de ontmoeting tussen de studenten en de organisatie van het North Sea Jazz festival werd ook een videoverslag gemaakt. Deze kun je hieronder bekijken:


A great new audiences initiative in Barcelona

By Johan Moerman, managing director Rotterdam Festivals and chairman of Audiences Europe Network

Last month CCCB, the centre for contemporary culture in Barcelona, launched a new international innovation prize and made an important statement by connecting this first prize to the theme of ‘Audiences’.  It showed again that the relation between cultural organisations and their audiences is a crucial theme in the debate about the future of the cultural sector. I was asked to be part of the international jury and join the discussions and workshops around the award ceremony.

150 projects from 25 countries were summited, good plans and very good plans, plans that were innovative or not so innovative, plans that were realistic or extremely ambitious. But all were driven by the belief that the gap between institutions and audiences can be made smaller than it is.

Overseeing all the plans showed that “Audience” is a complex word. It was approached from many points of view, all of which have their own value, but are hard to compare. For that reason the jury chose two winners. One that engages directly with audiences  and  another proposal that challenges organizations to rethink their impact on audiences. *)

The huge amount of projects, the quality of the plans and the geographic spread made it possible and interesting to analyze what’s going on in the Audiences debate today.  CCCB wrote an excellent article that can be read – and is worth reading.

In short the plans showed a degree of consensus that audiences have been ‘neglected’ too long by cultural institutions, that the audience of today is no longer passive and that they want to participate and not only consume.  I don’t know if ‘the’ audience has ever existed, but today it seems fragmented more then ever into many sub-groups, even among individual persons. The cultural omnivor that not only likes both Bach and Lady Gaga, Tarkovski and American B Movies, but also find them relevant and meaningful, seems to be the biggest audience group today.
To make it even more complex, genres and formats seem to blur and the loyalty of audiences to cultural institutions is fading away. Audiences want special experiences, events, and every project has to win its own audience again and again.

The award project made clear that there is work to do for our cultural institutions. For the way we programme, for the way we organise  and use and invest in (flexible!) cultural buildings. The award made also clear that there is a growing group that care about the relation between cultural institutions and their audiences.

There were 150 people that sent plans to Barcelona. They were often thought provoking and inspiring, were made with ambition and an open mind for the future. At the workshops and debates there were artists, students and leaders of cultural institutions, from small upcoming to large organisations with a huge reputation.
Of course one final answer was not found, but there was a great group together that was eager to make the cultural sector ready for the next generation. And that in itself is a wonderful sign.

June 2015, Johan Moerman

*) The winners were CULTIME by Christine Burger,  Eleonora Cantini and Paloma Mateos González and ESDEVENIR PUBLUC (BECOMING PUBLIC) by Oriol Fondevilla. The full jury report can be found here.

Website CCCB, Centra de Cultura Contemporania de Barcelona

Website AEN, Audiences Europe Network

Hull meets Rotterdam

Blog by: Andy Pearson, Artistic Director E52 and Producer Hull, City of Culture 2017

I recently visited Rotterdam for Hull, City of Culture 2017 and the Heads Up Festival. The reason for the visit was to build international creative partnerships, and scope out possibilities for a Creative Europe collaboration.

Rotterdam is a fiercely contemporary city. Flattened during the Second World War, it has a huge desire to keep building into the future. Not a week goes by without a new high-rise office, conference centre or hotel going up (my hotel is so new its not even on the map). The designs are sleek and exciting.

All this building has left a lot of the older buildings empty or partially occupied, but having identified the potential of these buildings, the local authority actively encourages young artists and creatives to populate these spaces and create work in the city.

This resonates with areas of Hull such as the Fruit Market and Ensemble 52’s home at Kardomah 94, where businessman Mal Scott has championed a similar idea to encourage the creative industries.

pleinbiosPhotograph: Bas Czerwinski

This active support for cultural activity in Rotterdam has created a really dynamic scene. With nearly 80 festivals throughout the year, the artistic capacity in the city is vast. I met Joost Maaskant who was organising both a Moroccan food festival and an open air cinema in the Museum Park and these were only a couple of the projects that he produces throughout the year.

Mariette Dölle the director of TENT, the city’s contemporary arts space showed me the very assured graduate show made up of work from all the local higher education facilities, and later I crossed the road to WORM, an independent music and film space allowing more experimental work to happen in a very welcoming and arresting environment.

I was lucky enough to join my hosts at a performance of Conny Janssen’s Mirror Mirror staged in a disused submarine factory. The piece was extraordinary, not just to watch the company dancing in 3 inches of water along the 200 metre found space, but because they’d created a whole evening’s experience from the boat that takes you to the dockside location to the pop up restaurant and shipping container galleries that had been created in another part of the factory.

connyPhotograph: Leo van Velzen

For Heads Up and E52 it was great to link up with the Maas young peoples theatre and Gerard Steenbergen from Opera Days who produce a 10 day festival of contemporary music theatre, and on my last day I met the fabulous visual artist Gyz la Riviere, who took over the 20th floor of the unused Shell building, opened a coffee shop and handed out copies of his graphic novel chronicling the history of the city, the view of Rotterdam being the art -work.

If we can continue to develop relationships with these artists and the likes of Baz Kwakman at Poetry International, then Hull, City Of Culture 2017, The Heads Up Festival and the City of Hull will be all the richer and will really benefit from the experience and creativity of a city who are as hospitable as they are ground-breaking.

So, a huge thank you to Reinier, Johan and Mark at Rotterdam Festivals for looking after me and I look forward to taking the ferry again to a city that is not just close geographically, but creatively as well.

Het ijsfestival in Hwacheon: hoe een stad een nadeel kan omzetten in een voordeel

Op uitnodiging van de Koreaanse afdeling van de International Festivals and Events Association (IFEA) maakte ik afgelopen januari een reis naar Zuid Korea. De trip begon met een levendige workshop met de studenten Event Management van de Pai Chai Universiteit in Daejeon. De studenten hadden veel interesse voor het Rotterdamse coördinatie model en de rol die publieksonderzoek en -segmentering speelt in het Rotterdamse evenementenbeleid. Het was mooi om te zien dat je vandaag de dag overal ter wereld hetzelfde soort professionalisme en enthousiasme voor festivals en voor het werken in de festival industrie terug ziet. Internationale kennisuitwisseling binnen de sector is een feit en landen als Korea zijn zeer gedreven zich internationaal te manifesteren via de eigenheid van hun festivals.

Na het bezoek aan de universiteit vertrokken we naar Hwacheon, een stadje dat lang kampte met een slechte uitgangspositie. Het ligt een paar uur van de hoofdstad Seoul verstopt in de bergen bij de Koreaanse gedemilitariseerde zone, veruit de koudste regio van Zuid-Korea. Een lange tijd was het daardoor een extreem arme regio. Maar de visionaire burgemeester van de stad ontdekte de kracht van de vrijetijdsindustrie en met name de kracht van de evenementen.

AfbeeldingSinds een aantal jaren gebruikt men in de winter de bevroren rivier Hwacheoncheon voor een ijsfestival. Er vinden tal van activiteiten plaats en de indrukwekkende rivier zit dan vol met duizenden bezoekers die proberen om zoveel mogelijk forel te vangen door gaten in het ijs met kleine hengels. De echte stoere jongens probeerden zelfs de vis te vangen met hun blote handen. Daarnaast wordt er geschaatst, zijn er prachtige ijssculpturen en ijstunnels. Iedereen heeft een geweldige tijd, ondanks de kou. Je moet het zien om het te kunnen geloven. Ik was onder de indruk van het feit dat een festival onder deze omstandigheden zo’n succes kon zijn.

Ook de aankleding van de stad was bijzonder. De belangrijkste straten van de stad waren versierd met duizenden kleurrijke papieren lampionnen in de vorm van vissen, het logo van de stad en van het festival. Ze zorgden voor een sprookjesachtige festivalsfeer in de stad. In totaal trok het festival een paar honderdduizend mensen en kreeg het een enorme aandacht in de internationale pers, waaronder verschillende Amerikaanse tv-netwerken en vertegenwoordigers van Europese kranten. Zowel het dagblad Trouw als het Algemeen Dagblad besteedden er in Nederland aandacht aan. Ook in de zomer gebruikt de stad de rivier nog voor diverse evenementen, zoals een Water Festival en een Drakenbootfestival.

AfbeeldingAl met al is Hwacheon een uitstekend en inspirerend voorbeeld van hoe kleine en grote steden kunnen profiteren van evenementen. Het was dan ook volkomen terecht dat ik de burgemeester van Hwacheo tijdens de World Winter Cities Conferentie voor Burgemeesters die ook tijdens het festival plaats vond de IFEA World City Festivals Events Award mocht overhandigen.

© Johan Moerman

Handen in de lucht

Begin februari vroeg Mendy Leguijt (brandmanager van Skyway Foundation) of wij, vanuit Rotterdam Festivals iets wilden vertellen over online marketing aan een twaalftal jonge organisatoren van het event Sencity op 25 mei in de Maassilo Rotterdam. Deze vrijwilligers komen tweewekelijks bij elkaar voor trainingen over communicatie, productie en dergelijke.

De vraag zou niet opvallend zijn als niet tussen haakjes de opmerking stond: ‘voor dove en slechthorende jongeren’. Een training over communicatie aan twaalf jongeren die niet of nauwelijks iets horen! Samen met mijn a.i. collega Kim van Zweeden ging ik de uitdaging aan.

Voor het zover was hadden we nog wel een aantal vragen. Want waar moet je rekening mee houden als je een presentatie geeft aan dove jongeren? Moet je langzamer praten? Je lippen goed bewegen? Pauzeren tussen de zinnen? Moet je rekening houden met de lengte van het verhaal?

Donderdagavond 7 maart was het zover. Zo rond zeven uur was bijna iedereen binnen. Jassen werden opgehangen, er werd een plekje aan de grote tafel gezocht, koffie of thee ingeschonken en de koekjes gingen rond. Het was nog even wachten op de tolk. Voor ons viel een grote ongemakkelijke stilte, maar daar bleek ons bezoek geen last van te hebben. We zagen drukke gebaren, verbaasde blikken, instemmend geknik of juist uitbundig gelach… Twaalf jongeren zoals elke andere groep jongeren die drukdoende hun laatste belevenissen, nieuwtjes, uitjes en ergernissen aan elkaar vertelden!

Om kwart over zeven was daar dan ook de tolk. Ze nam plaats aan het hoofd van de tafel tussen Kim en mij, sloeg hard op de tafel en vroeg de aandacht aan een ieder. We konden beginnen.

Ik gaf een korte inleiding over Rotterdam Festivals en daarna nam Kim het woord. Met een uitgebreide PowerPointpresentatie vertelde ze alle ins- en outs van de online marketingstrategie van Rotterdam Festivals, maar ook praktisch tips over het delen van berichten en het plaatsen van bijschriften daarbij, het aanmaken van fotoalbums, reageren op posts, inspelen op een hype en het volgen van andere accounts.WP workshop social media

Na een kleine pauze volgde een korte case: verzin je eigen online campagne! De vrijwilligers gingen in drie groepen aan de slag. Groep één deed dit voor Facebook, de volgende voor Twitter en een derde voor YouTube. Daar kwamen verrassende, goede ideeën uit. Blij werden wij van het enthousiasme en de creativiteit. Met nog wat korte aanvullingen, discussie in de groep en feedback ontstond een stapel voorstellen waarmee zij direct aan de slag konden.

Zo tegen negenen besloten we af te ronden. Er werden nog wat vragen gesteld, nog wat antwoorden gegeven en beloofd dat de presentatie hun kant op zou komen. We waren ondertussen gewend aan de ‘geluidloze’ drukte van twaalf jonge gebarende vrijwilligers. Daarom eindigden we niet met applaus, maar zwaaiden wij net als de rest onze handen in de lucht.
WP workshop social media 2

©Jeanette Kooter

Co-creatie: kiezen voor kwaliteit of kwantiteit?

De eerste gasten druppelen binnen bij de kennisbijeenkomst van het Cluster Jongerenmarketing. Het is nog vroeg, we beginnen pas over een half uur. Er zijn er nu drie, dat is nog wel wat weinig tegenover 50 personen die zich hebben opgegeven. Nog een kwartier, inmiddels zitten we op 7 gasten, nog steeds wat mager. Zenuwachtig loop ik door de foyer van de Gouvernestraat. Ik wil wel op tijd beginnen, want het programma is vol, maar wel graag met 50 gasten. Vijf minuten voor aanvang. Twaalf gasten als ik mezelf en twee collega’s mee tel. We wachten toch nog maar even, misschien zorgt het winterse weer voor oponthoud. Uiteindelijk beginnen we een kwartier te laat met 15 gasten. En in plaats van dat er gedurende de dag meer mensen bijkomen, haken de gasten af door de lage opkomst en het uitblijven van het netwerken en de interactie met elkaar. De paniek slaat toe…zo had ik het me niet voorgesteld…het programma is toch goed?… En dan schrik ik wakker, ik heb gedroomd!

De afgelopen jaren heb ik veel verschillende bijeenkomsten georganiseerd en iedere keer droom ik de nacht ervoor een rampscenario. Gelukkig is mijn ervaring dat deze scenario’s bij lange na niet de realiteit zijn en ik achteraf vaak terug kijk op weer een succesvolle dag. Zo ook bij de kennisbijeenkomst van het Cluster Jongerenmarketing op 24 januari jongstleden over co-creatie.

Voor en door marketeers
Cluster Jongerenmarketing is een netwerk van en bedoeld voor Rotterdamse marketeers die investeren en delen in kennis en ervaring met jongerenmarketing. Het cluster is een activiteit waarbij Rotterdamse culturele instellingen samenwerken en investeren in een groter publieksbereik onder jongeren (15-25 jaar). Een belangrijk onderdeel van het cluster is het ondersteunen van op jongeren toegespitste marketingexperimenten, die jongeren informeren over, enthousiasmeren voor en aanzetten tot deelname aan culturele activiteiten in Rotterdam.
Het Cluster Jongerenmarketing is dus eigenlijk zelf een voorbeeld van co-creatie, want de experimenten worden uitgevoerd door de marketeers en zijn bedoeld voor de marketeers. De kerngroep van het cluster (zes marketeers die de voorhoede vormen van culturele jongerenmarketing in Rotterdam)  is daarbij een belangrijke schakel: zij weet wat er speelt in de sector en denkt mee over de invulling van de activiteiten van het cluster. Een keer per jaar vindt er een kennisbijeenkomst plaats zoals ook op 24 januari het geval was.

Het centrale thema gedurende de dag is dus co-creatie: het betrekken van je doelgroep bij je product, in dit geval jongeren. Dat kan op veel verschillende manieren en de afgelopen jaren is er veel geëxperimenteerd op dit gebied bij de Rotterdamse culturele instellingen. Betrokkenheid creëren van de doelgroep heeft een vlucht genomen door de nieuwe media. Deze hebben ervoor gezorgd dat er een gesprek is ontstaan met de doelgroep en het heeft het publiek een platform gegeven iets terug te zeggen tegen een organisatie. Op Facebook komen er regelmatig polls voorbij of vragen van verschillende (culturele) organisaties. Maar co-creatie zoals het op 24 januari werd besproken, was diepgaander: samen met de doelgroep programmeren bijvoorbeeld. Doro Siepel (directeur Theater Zuidplein) vertelde over de verandering die het theater de afgelopen jaren heeft ondergaan. Centraal binnen die verandering staat het luisteren naar de doelgroepen en die stem een belangrijke plek geven. Bijvoorbeeld in de programmering, want wie weet er beter wat een goede voorstelling is dan de doelgroep zelf? Met deze insteek is het gelukt een ander publiek te ontvangen: met verschillende culturele achtergronden en een jonger publiek. Conny Janssen Danst heeft 6 jongeren betrokken bij de voorstelling Meer dan Ruis. Deze jongeren hebben rondom de laatste voorstelling de randprogrammering verzorgt in de Gouvernestraat. Het doel daarbij was een nieuw publiek te werven: door de jongeren betrokken te houden, was de verwachting dat zij op een natuurlijke manier als ambassadeur fungeerden. Metropolis Festival heeft jongeren gezocht en gevonden die fan zijn van een van de bands die optraden tijdens het festival. Zij schreven een wervend artikel over deze band voor in de speciale Metropoliskrant. Want wie kan er beter enthousiast schrijven over een band dan de fans zelf? Co-creatie is dus op vele manieren mogelijk.

Jongeren bieden inspiratie
Het betrekken van jongeren bij je organisatie biedt inspiratie. Zij hebben een eigen kijk op de wereld en op de producten. Door hun mening te geven kunnen zij veel positieve energie toevoegen aan een organisatie. Want om eerlijk te zijn, de marketeers die tijdens de kennisbijeenkomst in de zaal zaten waren vaak al de 25 gepasseerd. Denk zelf eens terug aan je puberteit, hoe goed kun je je dat nog herinneren? En als je dat al kan, loop je er toch tegen aan dat die tijd anders was, alleen al door het ontbreken van sociale media. Natuurlijk kun je onderzoeken naar deze doelgroep lezen tot je er bij neer valt, maar je kunt de jongeren ook vragen wat ze vinden. Vaak krijg je een eerlijk en inspirerend antwoord terug. Organisaties als Conny Janssen Danst en Metropolis Festival hebben oproepen geplaatst voor actieve jongeren en de reacties waren enthousiast. Er zijn dus zeker jongeren die mee willen denken, maar dan moeten ze wel de kans krijgen.
Een mooi voorbeeld is hoe de band Only Seven Left een grote schare fans heeft verzameld met de inzet van sociale media. Als redelijk onervaren band waren ze op zoek naar meer fans en dat hebben ze bereikt door de fans te betrekken. Wedstrijden werden uitgeschreven, fans mochten meespelen in de clips en via de verschillende sociale media kanalen werd een band opgebouwd met de fans. De fanbase groeide en groeide en inmiddels heeft de band net een tournee achter de rug in Nederland en Indonesië (sociale media gaat over grenzen heen!). De bandleden zijn allemaal jong en opgegroeid met sociale media. Voor hen is het dus geen toegepast kunstje, het is zoals ze zijn. En dat heeft zijn effect op de fans. Daarbij moet gezegd dat de budgetten zeer beperkt waren. Maar ook met weinig budget, maar wel een grote dosis creativiteit en authenticiteit kom je een heel eind.
Kennisbijeenkomst_CJM_Only_Seven_Left Kennisbijeenkomst_CJM_Only_Seven_Left_2

Biedt jongeren duidelijkheid en verantwoordelijkheid
Er zijn dus enthousiaste jongeren die mee willen denken en er zijn voorbeelden die succesvol zijn. Maar voordat je nu direct op zoek gaat naar jongeren om een tentoonstelling mee op te zetten of een voorstelling mee te programmeren, wil ik je ook wijzen op mogelijke valkuilen. Uit de experimenten komt al jarenlang de les dat het werken met jongeren tijd kost. En al hou je daar rekening mee, het kost dan toch nog meer tijd. Daarnaast is het goed om duidelijk te zijn in de wederzijdse verwachtingen. Wat wil je dat de jongere jou biedt en wat stel je daar tegenover voor de jongere? Dan heb ik het over tijdsbesteding, maar ook over eventuele vergoeding en een planning. Daarbij is het ook belangrijk dat je de jongeren vertrouwen geeft en dus verantwoordelijk maakt. Geef ze het gevoel dat ze onderdeel zijn van de organisatie en dat ze volwaardig zijn. Daar horen verantwoordelijkheden nou eenmaal bij.

Kwaliteit versus kwantiteit
De valkuilen die eerder aan bod kwamen, lijken open deuren. Maar uit de verschillende experimenten kunnen we nog een belangrijke les trekken. Door het betrekken van een paar jongeren, hopen we dat dit effect heeft op meer jongeren. We gaan er van uit dat de jongeren hun eigen vrienden enthousiast maken en meenemen en de vrienden van die vrienden eigenlijk ook. Dat blijkt echter geen vaststaand gegeven, in tegendeel, dat blijkt slechts zeer beperkt realiseerbaar. Het klinkt zo logisch: jongeren weten hoe jongeren denken en kunnen daardoor hun leeftijdsgenoten enthousiast maken. Maar zo werkt het niet. ‘De’ jongere bestaat immers niet. Uitgangspunt bij het bezoeken van cultuur is een bepaalde mate van interesse. En dat de jongere waar jij mee werkt enthousiast is over bijvoorbeeld theater, wil niet automatisch zeggen dat zijn vrienden dat ook zijn. Alleen bij een gedeelde interesse kan je iemand verleiden met je mee te gaan. Ik denk dat wij er vaak nog vanuit gaan dat onbekend onbemind maakt, maar het draait om interesse. Een enkele vriend met lichte interesse krijg je nog wel mee, maar de grote hordes spreek je niet automatisch aan.
Dat brengt ons bij de vraag of we kiezen voor kwaliteit of kwantiteit. Willen we die hordes jongeren bereiken of is het ook goed als we een klein groepje jongeren bereiken, maar die dan wel goed betrekken zodat we een duurzame relatie opbouwen? Kwantiteit lijkt een korte termijn resultaat, terwijl kwaliteit een keuze is voor de lange termijn. En is dat niet juist waarom we jongeren (en kinderen) op een jonge leeftijd bij kunst en cultuur willen betrekken? Uit verschillende onderzoeken is gebleken dat het vroeg betrekken van kinderen lange termijn effecten heeft. Wanneer we nu kiezen voor een kleine groep jongeren, daarin investeren, betekent dat dat zij wellicht later met de eigen kinderen ook weer een bezoek brengen aan cultuur.

Voor mij is het duidelijk dat jongeren de toekomst zijn en daardoor belangrijk zijn en blijven. Ik hoop dat de kennisbijeenkomst de aanwezigen inspiratie heeft geboden om ook de komende jaren in tijden van bezuinigingen de jongeren niet te vergeten! Wil je nog meer geïnspireerd worden, lees dan de publicatie Cluster Jongerenmarketing: oog voor het verleden, blik naar de toekomst.

Inmiddels zijn we een maand verder, is de dag geëvalueerd en kijk ik tevreden terug op een inspirerende bijeenkomst. De organisatie liep grotendeels op rolletjes en de aanwezigen gaven de dag gemiddeld een 7,6. Met een gerust hart ga ik vanavond naar bed…

© Eelke Bosman

Europa ziet eindelijk noodzaak publiek, nu Rotterdam weer

Op 16 en 17 oktober was ik aanwezig in Brussel bij het congres European Audiences: 2020 and beyond, georganiseerd door de Europese commissie. Elk jaar organiseert de Europese Commissie een conferentie gericht op praktijkuitwisseling, waar projecten ondersteund via het programma Cultuur worden uitgenodigd om hun ervaringen en resultaten met collega’s te delen. Dit jaar is gekozen voor het thema publieksontwikkeling. Dit wordt een van de prioriteiten in het nieuwe programma Creative Europe – het toekomstige EU-financieringsprogramma voor de culturele en creatieve sector. Als Rotterdam Festivals waren we er mede te gast namens Audiences Europe Network (AEN). AEN is een internationaal netwerk en kennisuitwisselingsprogramma over publieksontwikkeling voor en door cultuurmanagers en culturele beleidsmakers. Rotterdam Festivals is al meer dan 10 jaar lid en momenteel ook voorzitter van dit netwerk dat zich al jarenlang inzet om het onderwerp ‘publiek’ op de Europese agenda te krijgen. Dus voor ons was deze conferentie een bijzonder moment.

AEN_Creative Europe_Europa_4

Een nieuw maar volwassen programma
Was vier jaar eerder het vragen naar de rol van publiek in het Europese programma nog ‘not done’, nu gaat het een centrale plaats innemen in het financieringsprogramma van de EU: een enorme stap voorwaarts. Maar zeker geen ondoordachte: de gekozen onderwerpen, de gevraagde best practices en de discussies waren van een verrassend volwassen niveau. Niet alleen vanuit marketingoogpunt werd er gekeken naar het betrekken van publiek, ook de eventuele rol bij productontwikkeling werd niet geschuwd. Zo leverde Doro Siepel van Theater Zuidplein een interessante bijdrage aan dit onderwerp van programmeren met/ vanuit het publiek waarmee ze in de wandelgangen een van de meest aangeklampte sprekers werd; haar balboekje zat voor 2 dagen vol en ze had een slapeloze nacht van de vele ideeën die de conferentie en de nieuwe contacten haar opleverden. Andere inspirerende projecten waren van Opening the book en Artichoke.

Waarom nu?
Zoals Ann Branch, hoofd van het Europese Cultuurprogramma meerdere malen omschreef: we constateren een soort paradigma verschuiving: van een mono dimensionaal naar een multidimensionaal tijdperk, als gevolg van de digitale revolutie die er heeft plaats gevonden. Dit heeft voorgoed de houding van het publiek ten opzichte van culturele instellingen veranderd. Men wil niet meer alleen ontvangen, men wil participeren. Het gaat om brede toegang voor het publiek, participatie en representatie. Of te wel om broadening, deepening and diversifying. Publieksontwikkeling is een multidimensionaal concept met culturele, sociale en economische dimensies. Het gaat om het opbouwen van nieuw publiek, het verdiepen van relaties met reeds bestaand publiek en het diversifiëren van publiek. Door onderzoek en ervaring zijn nu de tools gereed om serieus met deze onderwerpen aan de slag te gaan.

Muziek in de oren
Voor de partners in het Audiences Europe Network klonk dit alles als muziek in de oren. Rich Hadley, coordinator van AEN, vatte dit in het slotdebat mooi samen: “it’s all about building relationships, authentic communication and collecting valuable data”. In de discussie met de zaal werd hij bijgevallen door leden van het netwerk die het belang onderstreepten van data verzamelen en evidence based werken. Binnen AEN zijn hier al vele goede voorbeelden van: UK, België en Nederland. Aan goede dataverzameling en afstemming ontbreekt het nog op Europees niveau. Dit werd ’s middags bij de presentatie van het nieuwe Creative Europe programma bevestigd: gebrek aan data wordt als een van de uitdagingen en prioriteiten in het programma genoemd. Een kans die wij vanuit AEN en Rotterdam goed zouden kunnen benutten.

AEN_Creative Europe_Europa_1

Onze pioniersrol en aanwezigheid in Brussel hebben er mede voor gezorgd dat wij op 3 december op het congres Cultuur in beeld een workshop over publieksontwikkeling hebben mogen geven, iets waar we trots op zijn. Laten we hopen dat Rotterdam dat ook op ons blijft. Ondanks de kortingen op ons onderzoeksbudget blijft Rotterdam Festivals , mede op wens van de Rotterdamse instellingen, zich inzetten voor onderzoek naar publiek (instellingen overstijgend). Met de schaarse middelen die ons resten proberen wij de voorsprong die we nu nog hebben niet teveel te laten inlopen. Wij willen voorlopers blijven.

© Cynthia Dekker